Pandhu 'Genthong' Prapancaku (Cerpen)

Pandu ‘Genthong’Prapancaku

Aku jengkel ora karuwan. Rumangsaku jenengku sing unik, antik, lan klasik iki ora mungkin ana sing ngembari, hla kok?. Jenengku Cahyaning Puspita Prapanca. Ngendikane ayah, jeneng keluwarga Prapanca iki ora ana sing ngembari masiyo wong sakndonya. Mbokmenawa wae ayahku ijik keturunane Empu Prapanca?. Mbuh yo, rung tau daktlesihna. Tapi dina iki mau kebanggaanku kabur katut samirana. Pokoke ayah mengko sore mesthi daksidang!. Ayah ngapusi!.

            Esuk mau wayahe jam pertama, sakwise ndonga ,Bu Asni, wali kelasku mlebu karo dibarengi bocah lanang. Biyasa, murid pindahan koyoke.

            “Cah, dina iki sampeyan kudhu rumangsa seneng, amarga kelas XIC, ketambahan warga anyar. Nduwe bakat ing seni pedalangan, coba, kenalan dhewe...”, Bu Asni ngongkon bocah mau kenalan.

            “Jenengku Gilang Prapanca. Celuk wae Panca. Hobiku...”, keprungu swara rame banget. Kanca-kanca heboh!. Diana njawil aku, “Caca, kae lho rungokna, jenenge cah anyar kembar karo jenengmu!”. Aku mlengak, tibake kanca sakkelas padha nyawang aku. “Kembar apane?”, aku takon. “Jenenge lho..., Ca...ana Prapancane kaya jenengmu sing jaremu ‘satu-satunya’ ing jagad kutha Jombang kene?”, Diana miterangna. Aku ndomblong, mosok ta?, batinku.

“Wis , saiki Panca lungguh ing bangku mburine Caca”, Bu Asni mungkasi acara kenalan esuk iki mau.

Hahaha ...kanca-kancaku dha ngguyu kabeh. Aku kawit dhong. Dadine bocah kuwi bener jenenge ana Prapancane, kaya jenengku?. Huhhhh!.  Pas ngliwati bangkuku bocah anyar kuwi ,rumangsaku, mandheg sedhiluk terus mandeng aku tanpa kedhep. Aku mung genti nyawang saktleraman. Bocahe kuru dhuwur, irunge mbangir, ireng manis. Biyasa. Mung mripate blalak-blalak amba, kaya mripate...?. Panca ngebrukna tase ing bangku mburiku kaya diuncalna. Muring tah jengkel ?, aku no reken.

Diana olehe histeris, “Aduh, Ca...delengen kuwi mau...nyawang aku tah kowe, ya?”.

 “Panca, Caca kuwi jenenge Cahyaning Puspita Prapanca. Jik dulurmu be’e utawa ayah tah mbahmu ana sing jenenge Prapanca?”, swarane Diana dibanterna.

“Aku ora nduwe dulur ing kutha kene kok, kok...malah ayah karo eyangku uga ora ana Prapancane?”, semaure Panca uga banter. “Wah, jenengku ana sing nduplikat yen ngono?”.

“He,..sing nduplikat iku kowe. Wong wis genah sing mlebu kene dhisik iki aku, ambekna ta lah...jeneng kok madha-madha, nggarai keki wae”, aku semaur sengol, karo noleh saka bangkuku, bocah sing jenenge Panca kuwi dakpencerengi, eh, hla kok dheweke mung mesem .

 “Caca kuwi wis nduwe pacar, Panca. Ojo ngganggu lho?. Kancane SD, ning wis meh sepuluh taun ra ketemu. Mulane galak kaya macan ...”, Diana ngoceh maneh. Aku wis ora maelu. Aku ngeling-eling Pandu, kanca sanggarku sing pindah nang kutha liya nalikane aku kelas telu.

..........

Pandu lan aku kuwi padha-padha muride mbah kakungku, ing Sanggar Prapanca, sing nganaake kegiyatan latihan karawitan lan pedhalangan. aku latihan karawitan, dene Pandu latihan ndalang. Pandu bocahe lemu gindhal-gindhul, kacamatane kandhel min telu ngiwa nengen, putrane Tante Eka, kancane Bulikku.

Aku bocahe meneng, kancaku mung Pandu, yen aku digodha kanca-kanca mesthi nulungi. Yen aku nangis, mesthi mripate dikero-kero nganti aku ngguyu maneh. Nate dheweke gelut nganti kacamatane pecah amarga aku diilokake Bagas. Pandu masthi nesu, wong Bagas ngomong ngene,”Caca balane genthong gak iso ndelok, balane genthong gak iso ndelok”. Coba, sapa cahe sing ra ngamuk dipadaake genthong?.

Nalika kerjane ayahe Pandu sing dadi tentara pindah , sekolahe Pandu uga pindah. Lan sakdurunge pindah, Pandu menehi surat sing nganti seprene daknggo pangeling-eling dheweke. Unine mung ngene ”Caca, ojok lali aku, ya? PANDU”...ditulis ing kertas saksuwek....

......

Nalika ayah rawuh, langsung dakbombardir pitakonan. Ayah mung mesem ngguyu ngrungoake. “Ayah wis maca sms-e Mbak Caca, pancen ndonya isine tambah akeh, ana sing padha jenenge rak yo ora pa pa?”. Huh, jebule mung ngono kuwi penjelasane.

“Jeneng pasaran”, alokku gela karo mlaku nuju kamarku. Ayah keprungu ngguyu banter.

Dina-dina iki aku sengkud latihan karawitan, arep ditampilake ing aula kabupaten Minggu ngarep, nyambut rawuhe Bapak Menteri sing ngresmeake Pekan Budaya. Sakliyane latihan ing sekolahan, aku uga latihan ing daleme simbah.

Apa maneh tanggal abang ngene iki, aku latihan neng sanggar mulai esuk, ngiras-ngirus sambang sakluwarga.

Kawitan teka aku mesthi nginguk panggonane Mbah kakung nglatih ndalang anyaran. Biyasa, mung ana bocah telu utawa papat ing kono. Aku ketarik nyawang bocah lanang sing ibut nata wayang ing pojokan.

“He, ...?” aku saknalika mingkem, wong bocah kuwi Panca. Kanca anyar ing kelas. Panca saknalika noleh. Nanging mung sedhela, terus ibut nata wayang maneh. “Kok ing kene? Ana apa?”. Panca mung meneng. Aku nutugna ngomong dhewe ,“Oh, paling arep melu latihan ndalang, jare Diana Panca uga seneng ndalang...”.

Aku cepet-cepet metu nggoleki Bulik.

Bulik tibake lagi ana tamu. Jagongan gayeng ing teras. Aku nyalami Bulik karo dhayohe. Kaya-kaya aku ngerti tamune Bulik. Sapa, ya?

“Mbak Caca, sik eling ta, iki Tante Eka, alhamdulillah wis pulkam ing Jombang maneh”, bulik ngendikan.

Aku njomblak. Tante Eka ibuke Pandu?. “Pandu, pundi Tante?”, takonku gita-gita.

“Lho, durung ketemu, ta? Pandu dakpindah sekolahe ing SMUmu,... wadhuh, Mbak Caca tambah ayu...?”, ujare Tante Eka ngelem aku.

“Oh, mbok menawa ora sakkelas karo sampeyan, Mbak?”.”Iki mau yo nderek aku, kok, Mbak?, durung ketemu uga?”, Tante Eka mbacutna olehe ngendika.

“Lho, wau kula namung kepethuk Panca, kanca enggal teng kelas”, semaurku.

“Hla yo Pandu, jenenge pepak rak  Gilang Pandu Prapanca. Pandu biyasane dicekak P ngono thok. Pandu, kancamu mbiyen pancen sakwise pisah karo kowe mbiyen emoh diceluk Pandu, sing oleh nyebut Pandu mung Caca thok”, Tante Eka njelasna karo kethip-kethip nang Bulik.

“Mboten, ah. Pandu kok malih sanget?”, aku mbantah.

“Lho, mosok?,malih, ta? hehehe...mbiyen lemu, gindhal-gindhul, kacamatane kandhel...?”, Tante Eka karo Bulik ngguyu lekeh-lekeh. “Wis, Ca. Golekana dhisik, latihane mengko wae, ya?”, Bulik mungkasi guneman karo aku. Panca kuwi Pandu?, mulane wingi  kok mandeng aku ing kelas? Banjur iki mau?...ah, aku ijik ora percaya!.

Aku cepetan mlayu metu maneh, nginguk panggonane Panca nata wayang. Ora ana. Aku milang-miling ngalor ngidul, panggah ora ketemu. “Nang endi, ta kowe Panca eh Pandu?”.

Dumadakan keprungu swara ulem ndalang saka parane pakeliran wayang  ing joglo tengah, kinupeng pengrawite simbah. Antawacanane terang trawaca, pas. Enak dirungoake. Kuwi ...swarane Pancaku eh Panduku!!.Ayah, Paklik Ragil, Mbah Kakung, mbuh jik akeh maneh pawongan dha ngematno Pandu olehe ndalang.

Njinggleng nganti setengah jam anggonku nunggoni, kanthi mbrebes mili. Owalah Pandu, Pandu,...kok iso aku ora ngenali awakmu? Getunku ora karu-karuwan.

“Piye, Ca? Swaraku wis pas apa durung, enak ora? Cocok tah ora aku dadi dalang?”, iki swarane Panca. Panca, Panca, Pandu. Aku noleh, lan nutugna tangisku. Pandu nuli lungguh sandhingku karo ngusapi eluhku. Banjur dakgegem tangane kenceng. Emoh uwal maneh. “Kapan-kapan join yuk, Ca...ngendikane Eyang, swaramu berkelas lho, wis pantes ngamping dalang senior?”.

Pandu nuli crita..., ing Sumatra, Pandu tekad emoh diceluk ‘genthong gak iso ndelok’ yen mengkone bali nang Jawa, mulane dheweke melu maneka warna olahraga, utamane karate. Ndilalahe kersane Gusti alloh, mripate yo wis waras, kari min setengah. Wis ora nganggo kacamata maneh, mung yen maca jik nganggo kacamata.

“Kowe saiki rak ora isin ta, genthongmu wis pecah dadi Janaka?”, Pandu mbeda aku. “Bah genthong, bah Janaka pokoke aku seneng Pandu thok, liya ora!”, sautku lirih.

Pandu mesem karo  ngomong,“Kowe pancen, Cacaku. Ora ana sing malih, aku hlo langsung iso tenger ngendi Cacaku ing kelas wingi!”.

“Jenengku ana Prapancane kuwi amarga wongtuwaku ngefan karo Mbah kakungmu, isih muring kaya wingi?”. Aku gedheg-gedheg. “Ora, Pandu!”, batinku.

“Isih iso ngero mripate?”, takonku.

“Yo isih, coba delengen!”.

Lambeku mecucu seneng.

....